Cilt bakım sıralaması: sabah ve gece rutini adım adım
Dynova ekibiYayın: 7 dk okuma

Kısa cevap
Temel cilt bakım sıralaması şöyledir: yüzünü nazik bir temizleyiciyle yıka, varsa serum ya da reçeteli kremini sür, ardından nemlendiriciyi ve sabahları güneş kremini uygula, makyaj yapacaksan en sona bırak [1]. Sabah rutini cildini güne ve güneşe hazırlamaya, gece rutini ise günün kirini temizleyip ışığa duyarlı içerikleri kullanmaya odaklanır [3][6]. Ürün sayısından çok, bu sırayı düzenli ve sade bir şekilde uygulamak işine yarar [1].
Kısaca
- Amerikan Dermatoloji Akademisi (AAD), ürünleri sürme sırasının ürünlerin ne kadar iyi çalıştığını etkilediğini belirtir [1].
- AAD, yüzü sabah uyanınca, yatmadan önce ve terledikten sonra ılık su ve yumuşak bir temizleyiciyle yıkamayı önerir [2].
- AAD, en az SPF 30, geniş spektrumlu ve suya dayanıklı bir güneş kremi seçmeyi, yüz için en az 1 çay kaşığı kullanmayı ve kremi her iki saatte bir yenilemeyi önerir [3].
- İngiltere Dermatologlar Derneği (BAD), SPF 30 ve üzeri ile 4 ya da 5 yıldızlı UVA koruması olan ürünleri önerir [4].
- FDA'nın aktardığı bir çalışmada dört haftalık AHA kullanımından sonra gönüllülerin UV kaynaklı kızarıklığa duyarlılığı yüzde 18 arttı [5].
- Tretinoin ışığa duyarlı bir içeriktir; bu yüzden genellikle akşam, yatmadan önce kullanılması önerilir [6].
Cilt bakım sıralaması neden önemli?
Bir ürünü yanlış sırada sürersen, kendisinden beklediğin katkıyı vermeyebilir. AAD, sıralamanın ürünlerin ne kadar iyi çalıştığını etkilediğini ve bakım ürünlerinin temizlikten hemen sonra sürülmesi gerektiğini vurgular [1]. Örneğin serumu kalın bir kremin üzerine sürersen, serum cilde temas etmek yerine kremin üstünde kalabilir.
Yaygın bir pratik kural da ürünleri en inceden en kalına doğru sürmektir: önce sulu ve hafif kıvamlılar, sonra krem gibi daha yoğun olanlar. Güneş kremi ise sabah rutininin son bakım adımıdır, makyaj varsa onun da üstüne gelir [1].
Bir uyarı daha: AAD, çok sayıda ürünü bir arada kullanmanın, özellikle birden fazla yaşlanma karşıtı ürün kullanıldığında, cildi tahriş edebileceğini belirtir [1]. Yani uzun bir rutin her zaman daha iyi bir rutin anlamına gelmez.
Sabah cilt bakım rutini nasıl olmalı?
Sabah rutininin amacı cildini temiz, nemli ve güneşe karşı korumalı bir şekilde güne başlatmaktır. Basit bir sabah sıralaması şöyle olabilir:
- Temizleyici: Ilık su ve yumuşak bir temizleyiciyi parmak uçlarınla dairesel hareketlerle sür, iyice durula ve temiz bir havluyla tamponlayarak kurula [2].
- Serum ya da bakım ürünü: Kullanıyorsan temizlikten hemen sonra sür. Göz çevresi kremini, en az kuvvet uygulayan parmağın olan yüzük parmağınla uygula [1].
- Nemlendirici: Cilt tipine uygun bir nemlendiriciyi bakım ürününden sonra sür [1][2].
- Güneş kremi: Dışarı çıkmadan yaklaşık 15 dakika önce, en az SPF 30 ve geniş spektrumlu bir ürün sür [3].
- Makyaj: İstersen en son adım olarak [1].
Sabah rutininde güneş kremini atlamamak önemlidir. Nemlendiricindeki SPF tek başına yeterli olmayabilir: BAD, nemlendiricilerin genellikle güneş kreminden daha ince sürüldüğünü, bu yüzden sağladıkları korumanın etikette yazandan çok daha düşük olduğunu ve birçoğunun UVA'ya karşı koruma sağlamadığını belirtir [4]. SPF değerinin ne anlama geldiğini SPF nedir yazısında ayrıntılı bulabilirsin.
Gece cilt bakım rutini nasıl olmalı?
Gece rutini, gün boyu biriken güneş kremini, makyajı, teri ve kiri temizlemekle başlar. AAD yüzü yatmadan önce yıkamayı önerir [2]. Ardından sıralama sabaha benzer, ancak güneş kremi yerine ışığa duyarlı içerikler öne çıkar:
- Temizleyici: Makyaj ya da güneş kremi kullandıysan yüzünü yumuşak bir temizleyiciyle iyice yıka [2].
- Gece bakım ürünü: Retinoid ya da asit içeren bir ürün kullanıyorsan bu adımda sür; AAD, bakım ürünlerini temizlikten hemen sonra sürmeyi önerir [1].
- Nemlendirici: Rutini bir krem ya da losyonla bitir; AAD sıralamasında nemlendirici bakım ürünlerinden sonra gelir [1].
Retinoidlerin akşama bırakılmasının bir nedeni var: tretinoin ışığa maruz kaldığında belirgin şekilde bozunan bir içeriktir ve bu nedenle genellikle akşam, yatmadan önce kullanılması önerilir [6]. Retinolü rutinine nasıl ekleyeceğini retinol nasıl kullanılır yazısında adım adım anlattık.
Sabah ve gece rutini arasındaki fark nedir?
İki rutin de temizlikle başlar ve nemlendiriciyle devam eder. Asıl fark son adımda ve kullandığın aktif içeriklerde ortaya çıkar. Aşağıdaki tablo iki rutini yan yana gösterir.
| Adım | Sabah | Gece |
|---|---|---|
| 1. Temizlik | Yumuşak temizleyici, ılık su | Yumuşak temizleyici; güneş kremi ve makyaj kalıntısını iyice temizle |
| 2. Bakım ürünü | Hafif serum (isteğe bağlı) | Retinoid ya da asitli ürün (kullanıyorsan) |
| 3. Nemlendirme | Hafif nemlendirici | Nemlendirici krem ya da losyon |
| 4. Koruma | En az SPF 30, geniş spektrumlu güneş kremi | Gerekmez |
| 5. Makyaj | İsteğe bağlı, en son | Yok |
Sıradaki adım
Cilt tipini ve önceliklerini seçerek sabah ve gece için sana uygun bir bakım sıralaması çıkarabilirsin.
Rutinini oluşturGüneş kremi ne kadar ve ne zaman sürülmeli?
Güneş kremini rutinin sonunda sürmek kadar, yeterli miktarda kullanmak da önemlidir. AAD, yüz için en az 1 çay kaşığı, yani yaklaşık işaret ve orta parmağının boyunu kaplayacak kadar krem kullanmayı önerir [3]. Kremi dışarı çıkmadan yaklaşık 15 dakika önce sürmek, cildin ürünü emmesine zaman tanır [3].
- En az SPF 30, geniş spektrumlu ve suya dayanıklı bir ürün seç [3].
- UVA koruması için 4 ya da 5 yıldızlı ürünlere bak [4].
- Dışarıdaysan kremi her iki saatte bir, yüzdükten ya da terledikten sonra hemen yenile [3][4].
- Güneşe çıkacaksan BAD, kremi çıkmadan yaklaşık 15 ile 30 dakika önce sürmeyi ve dışarı çıktıktan yaklaşık 15 ile 30 dakika sonra açıktaki cilde bir kez daha uygulamayı önerir [4].
- UV indeksi 3 ve üzerindeyse cildini korumaya özen göster [7].
Hangi formülün cildine uyacağından emin değilsen güneş kremi seçici ile cilt tipine ve günlük düzenine göre seçenekleri karşılaştırabilirsin.
Rutine kaç ürün eklemeliyim?
Başlangıç için üç ürün yeterlidir: temizleyici, nemlendirici ve güneş kremi. Bunlar oturduktan sonra ihtiyacına göre bir serum ya da gece bakım ürünü ekleyebilirsin. AAD'nin uyardığı gibi, çok sayıda ürünü aynı anda kullanmak, özellikle birden fazla yaşlanma karşıtı ürünü bir arada sürmek, cildi tahriş edebilir [1].
Yeni bir aktif içeriği rutinine eklerken birkaç pratik kural işini kolaylaştırır:
- Aynı anda tek bir yeni ürün dene; böylece cildinin neye nasıl tepki verdiğini ayırt edebilirsin.
- Retinoid ve asit gibi güçlü içerikleri aynı akşam üst üste sürmek yerine farklı günlere ya da farklı saatlere dağıt.
- Cildini ovalamaktan kaçın; AAD, sert ovalamanın cildi tahriş ettiğini ve sivilce gibi sorunları kötüleştirebileceğini belirtir [2].
- Ürünün ambalajındaki kullanım talimatına uy; reçeteli bir krem kullanıyorsan sıralamayı hekiminle netleştir.
Kızarıklık, batma ya da kuruluk uzun sürüyorsa bu belirtiler farklı nedenlere bağlı olabilir; bir ürünü bırakmadan ya da eklemeden önce bir dermatoloğa danışman en doğrusudur.
Cilt tipine göre rutin nasıl değişir?
Sıralama her cilt tipinde aynı kalır, değişen ürünlerin kıvamı ve sayısıdır. AAD, ürünleri cilt tipine (yağlı, kuru, normal, karma ya da hassas) göre seçmeyi önerir [2]. Yağlı ciltte daha hafif jel kıvamlar, kuru ciltte daha yoğun kremler genellikle daha rahat hissettirir; hassas ciltte ise rutini olabildiğince kısa tutmak işe yarar. Hangi gruba girdiğinden emin değilsen cilt tipleri yazısıyla başlayabilirsin.
Cildini daha yakından tanımak istersen Dynova Beauty, yüz fotoğrafını yapay zekâ ile analiz ederek sana kişisel bir bakım rutini önerir. Dynova Skin raporu ise evde yanaktan alıp geri gönderdiğin örneğin iş ortağı bir laboratuvarda analiz edilmesiyle hazırlanır; kolajen, cilt yaşlanması eğilimi ve güneş duyarlılığıyla ilişkilendirilen genetik farklar hakkında bilgi verir. Rapor bilgilendirme amaçlıdır, teşhis ya da tedavi yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
Kaynaklar
- [1]American Academy of Dermatology (AAD) (2024). Should I apply my skin care products in a certain order?
- [2]American Academy of Dermatology (AAD) (2024). Skin care tips dermatologists use
- [3]American Academy of Dermatology (AAD) (2024). How to apply sunscreen
- [4]British Association of Dermatologists (BAD Patient Hub) (2024). The sunscreen fact sheet
- [5]U.S. Food and Drug Administration (FDA) (2022). Alpha Hydroxy Acids
- [6]Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology (PMC) (2013). Tretinoin photostability: comparison of micronized tretinoin gel 0.05% and tretinoin gel 0.025% following exposure to fluorescent and solar light
- [7]NHS (2023). Sunscreen and sun safety
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi ya da bir hekimin değerlendirmesi yerine geçmez. Yazıyı Dynova ekibi hazırladı; kaynakları 27 Ekim 2026 tarihinde açarak kontrol ettik.
Sıradaki adım
Cilt tipini ve önceliklerini seçerek sabah ve gece için sana uygun bir bakım sıralaması çıkarabilirsin.
Rutinini oluşturSıradaki yazılar

Cilt bariyeri nedir, bozulduğu nasıl anlaşılır?
Cilt bariyeri, cildin en dış tabakasının suyu içeride tutup dış etkenleri dışarıda bırakan yapısıdır. Bozulduğunu nasıl anlarsın, nasıl desteklersin, öğren.
Oku
Cilt tipleri: yağlı, kuru, karma, normal ve hassas cilt nasıl anlaşılır
Cilt tipleri beş grupta toplanır: yağlı, kuru, karma, normal ve hassas. Cilt tipini evde 30 dakikada nasıl anlayacağını adım adım öğren.
Oku
Genetik cilt analizi: DNA'ya göre cilt bakımı mümkün mü?
Genetik cilt analizi neyi gösterir, neyi göstermez? Güneş hassasiyeti, pigment ve cilt yaşlanmasıyla ilişkilendirilen genetik farkları kaynaklarıyla anlattık.
Oku